Belangrijke links

Sertraline / Zoloft

Sertraline is sinds 1990 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Zoloft. Het is te verkrijgen in tabletten en in een concentraat voor drank.

1. Wat doet dit middel en waarbij wordt het gebruikt?
Sertraline behoort tot de groep geneesmiddelen serotonineheropnameremmers, ofwel SSRI’s. Het regelt in de hersenen de hoeveelheid serotonine. Deze natuurlijk voorkomende stof speelt een rol bij emoties en stemmingen. SSRI’s verbeteren de stemming en verminderen angsten.

Artsen schrijven het voor bij depressiviteit en bij angststoornissen, zoals dwangneurosen en paniekstoornissen

Depressie
Verschijnselen
Bij depressiviteit is er sprake van een sombere stemming, geen interesse en plezier meer in de dingen van het leven. Iemand die depressief is, voelt zich vaak waardeloos en heeft schuldgevoelens. Ook kunnen mensen met depressiviteit snel ge�rriteerd zijn en moeite hebben met inslapen of doorslapen. Dergelijke klachten kunnen ook optreden bij vrouwen vlak voor de menstruatie.

Werking
Sertraline verbetert deze verschijnselen bij ongeveer zes op de tien mensen. U voelt zich energieker en uw stemming verbetert. Het kan echter wel vier tot zes weken duren voor u dit effect merkt. Het is belangrijk om het middel dan nog ongeveer een halfjaar te blijven gebruiken. U voorkomt hiermee dat de depressiviteit terugkomt.

Consequent gebruiken
Hoewel de werking tegen depressiviteit pas na een aantal weken inzet, kunt u wel meteen na begin van de behandeling last krijgen van bijwerkingen. Stop dan niet met het gebruik, want meestal verminderen de bijwerkingen als u gewend bent geraakt aan het middel. Vaak verdwijnen ze zelfs.

Angstgevoelens en gespannenheid
Sertraline wordt gebruikt bij verschillende soorten angststoornissen, zoals dwangneurosen en paniekstoornissen

Dwangstoornis
Verschijnselen
Een dwangneurose, zoals smetvrees, is een angststoornis waarbij mensen de drang voelen om voortdurend bepaald handelingen uit te voeren, zoals overdreven vaak schoonmaken en wassen. Een medische term voor een dwangneurose is een ‘obsessief-compulsieve stoornis’.

Sertraline werkt bij ��n tot twee van de vier mensen tegen deze neuroses. Gesprekken met een psychiater of psycholoog (gedragstherapie) lijken beter te werken, namelijk bij drie op de vier mensen.

U merkt het effect van sertraline niet meteen, maar pas na ��n tot drie maanden. Ondanks dat kunt u wel meteen na het begin van de behandeling last krijgen van bijwerkingen. Stop dan niet met het gebruik, want meestal verminderen de bijwerkingen als u gewend bent geraakt aan het middel. Vaak verdwijnen ze zelfs.

Paniekstoornis
Verschijnselen
Bij een paniekstoornis hebben mensen ongewoon sterke aanvallen van paniek. Deze aanvallen gaan gepaard met allerlei lichamelijke verschijnselen zoals zweten, trillen, duizeligheid, misselijkheid en hartkloppingen. Ook heeft men vaak een voortdurende angst om opnieuw een paniekaanval te krijgen. Hiervan heeft iedereen wel eens in geringe mate last. Als de klachten extreem vaak voorkomen en zeer heftig zijn, dan kunnen ze uw welzijn en dat van de mensen in uw omgeving sterk verminderen. In dat geval kan uw arts een behandeling met sertraline proberen. Verder zal uw arts u door middel van gesprekken helpen.

Het effect merkt u niet meteen, maar pas na drie tot vijf weken. De eerste twee weken van de behandeling kunt u zelfs meer last van angst krijgen. Ook heeft u de eerste weken meer kans op bijwerkingen. Stop dan niet met het gebruik, meestal verminderen de bijwerkingen als u gewend bent geraakt aan het middel. Vaak verdwijnen ze zelfs.

2. Op welke bijwerkingen moet ik letten?
>Naast het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. De belangrijkste bijwerkingen zijn maagdarmklachten, slapeloosheid, hoofdpijn, zweten, trillen, seksuele stoornissen, droge mond, sufheid, wazig zien, bloedingen, gewichtsverandering en overgevoeligheid.

Regelmatig

Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, diarree en krampen. Dit gaat meestal binnen enkele dagen over, als u gewend bent geraakt aan het middel. U heeft minder last van deze bijwerkingen als u het middel met wat voedsel inneemt. Ook kunt u de arts vragen een dosering voor te schrijven waarmee u langzamer opbouwt.

Seksuele stoornissen, zoals minder zin in vrijen, moeilijke erectie en te late zaadlozing. Deze bijwerkingen gaan over als u met het middel stopt. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.

Sufheid, slaperigheid en een verminderd reactievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van een proces op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten, zeker niet de eerste twee weken van de behandeling, als u nog aan het middel moet wennen.

Slapeloosheid. Heeft u hier last van, neem het middel dan altijd ’s ochtends in.

Hoofdpijn, benauwdheid.

Rusteloosheid, verwardheid, angst en nervositeit. Dit treedt vooral op aan het begin van de behandeling en wordt vanzelf minder.

Zweten, trillen en bibberen. De ziekte van Parkinson kan door sertraline verergeren. Raadpleeg uw arts als u hier te veel last van heeft.

Droge mond. Hierdoor kunnen zich eerder gaatjes in uw gebit ontwikkelen. Poets en flos daarom extra goed als u merkt dat u last heeft van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.

Soms

Wazig zien.

Sneller en langer bloeden bij een verwonding. Dit merkt u ook aan blauwe plekken en bloedneuzen. Raadpleeg uw arts als u daar vaak last van heeft.

Gewichtstoename. Vraag uw huisarts om een verwijzing naar een di�tist als de gewichtsverandering te groot en ongewenst is.

Overgevoeligheid voor dit middel. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten, soms treedt ook koorts op. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Er kan zich ook een ernstige overgevoeligheidsreactie voordoen. Dit kan zich uiten in ‘angio-oedeem’: een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Als het ontstaat, moet u onmiddellijk een arts opzoeken of naar de Eerste-hulpdienst gaan. U mag dit middel in de toekomst niet meer gebruiken. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor sertraline. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.

Moeilijk stil kunnen zitten en rusteloosheid. Vooral mensen met de ziekte van Parkinson, kunnen hier meer last van krijgen.

Hartklachten zoals hartkloppingen, pijn op de borst en stijging van de bloeddruk. Als u pas een hartaanval hebt gehad mag u dit middel niet gebruiken. Raadpleeg uw arts als u last heeft van hartkramp (angina pectoris). Het kan zijn dat u meer last krijgt van hartklachten door het gebruik van dit middel.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart, waar u zich zorgen over maakt.

3. Heeft dit middel een wisselwerking met andere medicijnen?
De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen zijn:
andere middelen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u twee of meer van dergelijke middelen gebruikt.

ritonavir (Norvir), een middel tegen virusinfecties, zoals het HIV-virus, remt de afbraak van sertraline, waardoor u meer last kunt krijgen van de bijwerkingen van sertraline. Neem contact op met uw arts als u dit merkt.

ontstekingsremmende pijnstillers. Gelijktijdig gebruik van sertraline en deze middelen geeft kans op een maagbloeding. Maagbloedingen komen wel eens voor bij het gebruik van ontstekingsremmende pijnstillers. Dit risico is hoger als u ook sertraline gebruikt. Gebruik daarom liever paracetamol als pijnstiller. Die heeft dat nadeel niet.

Middelen tegen depressie van de tricyclische groep. Dit zijn amitriptyline, clomipramine, dosulepine, doxepine, imipramine, maprotiline, nortriptyline en trimipramine. De hoeveelheid van deze middelen in het bloed kan toenemen. Hierdoor kunnen ze te sterk werken en meer bijwerkingen geven als u ze tegelijk met sertraline gebruikt. Raadpleeg uw arts, zodat deze eventueel de doseringen kan verlagen. Ook als u al gestopt bent met dit middel kan het enkele dagen tot weken duren voor u een ander middel tegen depressiviteit veilig kunt gebruiken.

sommige andere middelen tegen depressiviteit, namelijk fenelzine (Nardil), tranylcypromine (Parnate), moclobemide (Aurorix) en trazodon (Trazolan), kunnen te sterk werken en meer bijwerkingen geven als u ze tegelijk met sertraline gebruikt. Raadpleeg uw arts, zodat deze eventueel de doseringen kan verlagen. Ook als u al gestopt bent met dit middel kan het enkele dagen tot weken duren voor u een ander middel tegen depressiviteit veilig kunt gebruiken.

selegiline (Eldepryl), een middel tegen de ziekte van Parkinson. Selegiline en sertraline kunnen elkaars werking versterken en daardoor meer bijwerkingen geven. Ook als u al gestopt bent met dit middel kan het enkele dagen tot weken duren voor u selegiline veilig kunt gebruiken. Overleg met uw arts.

clozapine (Leponex) een middel tegen psychoses. Setraline kan de hoeveelheid clozapine in het bloed verhogen en hierdoor de bijwerkingen van clozapine versterken. Neem contact op met uw arts. Wellicht kan deze u een ander SSRI voorschrijven.

sibutramine, een middel tegen overgewicht. In combinatie met dit middel kunnen in zeer zeldzame gevallen zeer ernstige bijwerkingen ontstaan.

Cyproheptadine, een middel tegen onder andere allergie, kan de werking van sertraline verminderen. Overleg met uw arts. Misschien kan deze u een ander anti-allergiemiddel voorschrijven of de dosis sertraline wat verhogen. Als u merkt dat de klachten waar u sertraline gebruikt toenemen, moet u dat bij uw arts melden.

De bloedverdunners acenocoumarol (Sintrom) en fenprocoumon (Marcoumar). Sertraline kan de werking van de bloedverdunner versterken. Neem contact op met de trombosedienst als u sertraline gaat gebruiken, de dosis verandert of als u stopt met het gebruik.

Een middel tegen migraine, namelijk sumatriptan (Imigran), en een pijnstiller tramadol (Tramal). In combinatie met sertraline is er een kleine kans op een ernstige bijwerking. Overleg hierover met uw arts. Misschien kunt u en ander middel gebruiken.

4. Als ik dit middel gebruik, mag ik dan
autorijden?
Rijd geen auto, zeker gedurende de eerste weken dat u dit middel gebruikt. Kijk na twee weken hoeveel last u heeft van sufheid. Meent u dat u kunt autorijden, vraag dan iemand om de eerste keren naast u te zitten en uw rijvaardigheid te beoordelen. Voor uzelf is het vaak moeilijk te zien of u minder goed rijdt. Deze persoon kan zien of u met wisselende snelheden rijdt, slingert en ge�rriteerd reageert op normaal gedrag van medeweggebruikers.

Tips voor als u na enige tijd wilt autorijden
Rijd niet als u onscherp ziet, slaperig of duizelig bent, moeite hebt u te concentreren of wakker te blijven, of als u niet weet langs welke route u naar een bestemming bent gereden.

Drink absoluut geen alcohol als u gaat rijden. Alcohol versterkt de versuffende bijwerking van dit middel in belangrijke mate.

Rijd niet langer dan ��n uur, ook al voelt u zich goed.

Rijd niet ’s nachts of bij slecht weer.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit middel. Ook als u hier niets meer van merkt omdat u gewend bent geraakt aan sertraline, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.

alles eten?
U mag alles eten.

5. Kan ik dit middel gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap
Gebruik dit middel NIET als u zwanger bent of binnenkort zwanger wilt worden. Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Meld het aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent, of dit binnenkort wil worden. Zo mogelijk kunt u (tijdelijk) overstappen op een ander middel.

Borstvoeding
Dit middel komt in kleine hoeveelheid in de moedermelk. Het geeft daardoor een kleine kans op bijwerkingen bij het kind. Raadpleeg uw arts als u borstvoeding wilt geven, die kan dan eventueel (tijdelijk) een ander middel voorschrijven.

6. Hoe moet ik dit middel gebruiken?
Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

Tabletten: innemen met wat water of een andere drank.

Drank: meet met de bijgeleverde pipet de voorgeschreven hoeveelheid onverdunde drank af en meng dit in een half glas water, ginger ale, mineraalwater met citroen of limoen, limonade of sinaasappelsap. Laat de verdunning niet te lang staan, maar neem hem direct in.

Wanneer?
Het maakt niet uit op welk tijdstip van de dag u dit middel neemt. Als u veel last heeft van de versuffende werking neem het dan ’s avonds voor het slapen gaan in. Heeft u juist veel last van onrust en kunt u er slecht van slapen, dan kunt u het beter ’s ochtends innemen.

Hoe lang?

Depressiviteit. Als het middel na zes weken geen effect heeft is het waarschijnlijk niet zinvol ermee door te gaan. Spreek hierover met uw arts. Na verbetering van de klachten moet u het meestal zes maanden blijven gebruiken. Anders heeft u kans dat de depressie terugkomt.

Dwangneurose. Als het middel na drie maanden nog geen effect heeft is het waarschijnlijk niet zinvol ermee door te gaan. Spreek hierover met uw arts.

Paniekstoornis. Als het middel na vier weken nog geen effect heeft, is het waarschijnlijk niet zinvol ermee door te gaan. Spreek hierover met uw arts. Na verbetering van de klachten moet u het meestal nog negen maanden tot een jaar blijven gebruiken.

7. Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten
Het is belangrijk dat u dit middel consequent blijft slikken. Mocht u toch een dosis vergeten, neem deze dan alsnog in binnen twaalf uur. Zijn de twaalf uur al verstreken, sla hem dan over. Neem geen dubbele dosering in.

8. Kan ik zomaar met dit middel stoppen?
Nee, bouw bij voorkeur langzaam af over een periode van vier weken. Na plotseling stoppen krijgen sommige mensen last van angst, duizeligheid, draaierigheid, hoofdpijn, misselijkheid en zweten. Deze verschijnselen treden vaak pas ��n tot vier dagen na plotseling stoppen op en zijn binnen drie weken over.

Niet iedereen heeft veel last van ontwenningsverschijnselen. Kijk daarom hoe u reageert als u de dosering iets vermindert. Als u er geen last van heeft kunt u sneller afbouwen. Vraag uw arts hierbij om advies.

Als u dit middel gebruikt tegen een depressie: wees erop bedacht dat het effect van sertraline pas na ongeveer zes weken maximaal is en dat het middel daarna nog minstens zes maanden moet blijven gebruiken. Als u eerder stopt, heeft u kans dat de depressiviteit terugkomt. Als u dit middel gebruikt tegen een depressie wordt vaak over een langere periode afgebouwd, om te voorkomen dat de verschijnselen van de depressie terugkomen.
Bron: http://www.apotheek.nl