Belangrijke links

Nortrilen / Nortriptyline

Nortriptyline is sinds 1963 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in tabletten onder de merknaam Nortrilen

1. Wat doet dit middel en waarbij wordt het gebruikt?
Nortriptyline is een antidepressief middel van de tricyclische groep. Het regelt in de hersenen de hoeveelheid van twee natuurlijk voorkomende stoffen die een rol spelen bij stemmingen en emoties, namelijk serotonine en noradrenaline. Artsen schrijven nortriptyline voor bij depressiviteit en zenuwpijn.

Depressie
Verschijnselen
Bij depressiviteit is er sprake van een sombere stemming, geen interesse en plezier meer in de dingen van het leven. Iemand die depressief is, voelt zich vaak waardeloos en heeft schuldgevoelens. Ook kunnen mensen met depressiviteit snel ge�rriteerd zijn en moeite hebben met inslapen of doorslapen.

Werking
Nortriptyline verbetert deze verschijnselen bij ongeveer zes op de tien mensen. U voelt zich energieker en uw stemming verbetert. Het kan echter wel twee tot vier weken duren voor u dit effect begint te merken. Na ongeveer zes weken is het effect maximaal. Het is belangrijk dat u dit middel dan nog minstens zes tot negen maanden blijft gebruiken. U voorkomt hiermee dat de depressiviteit terugkomt.

Consequent gebruiken
Hoewel de werking tegen depressiviteit pas na een aantal weken inzet, kunt u wel meteen na het begin van de behandeling last krijgen van bijwerkingen. Stop dan niet met het gebruik, want meestal verminderen de bijwerkingen als u gewend bent geraakt aan het middel. Vaak verdwijnen ze zelfs.

Uw arts zal meestal beginnen met de laagst mogelijke dosering, zodat u in het begin zo min mogelijk hinder ondervindt van de bijwerkingen. In de loop van de eerste weken, of als het effect op zich laat wachten, zal uw arts een hogere dosering proberen.

Zenuwpijn
Verschijnselen
Bij zenuwpijn voelt u heftige pijnschokken met een zeer scherpe, stekende of constant brandende pijn. De pijn is continu aanwezig of kan opkomen na slechts een lichte aanraking. Het betreft vaak ��n specifiek deel van het lichaam, zoals een deel van het gezicht, een deel van de romp of een voet of arm. Ook fantoompijn is een vorm van zenuwpijn. Dit is pijn die aanwezig lijkt te zijn in een afgezet lichaamsdeel, bijvoorbeeld een been.

Oorzaak
De oorzaak van zenuwpijn ligt bij de gevoelszenuwen. Deze versturen ‘berichten’ over aanrakingen en verwondingen naar de hersenen. Beschadigde of ge�rriteerde zenuwen zullen deze berichten onjuist versturen, waardoor de hersenen heftige pijn voelen, zonder dat er van een verwonding sprake is.

Een beschadiging of irritatie van een gevoelszenuw kan bijvoorbeeld ontstaan na gordelroos (een infectie van een zenuw met een Herpes-virus) of bij diabetes (suikerziekte), maar er zijn ook andere oorzaken mogelijk. Bij zenuwpijnen ligt de oorzaak van de pijn dus niet in een beschadiging op de plaats waar u de pijn voelt, maar bij de betrokken gevoelszenuw. Daarom hebben gewone pijnstillers meestal weinig effect bij zenuwpijnen.

Werking
Nortriptyline wordt oorspronkelijk gebruikt als middel tegen depressiviteit. Bij deze toepassing bleek dat het soms ook zenuwpijnen verminderde. Dit pijnstillende effect komt op een andere manier tot stand dan de werking tegen depressiviteit. De pijnstillende werking begint niet meteen, maar treedt in na ��n tot twee weken.

2. Op welke bijwerkingen moet ik letten?
Of er bijwerkingen optreden, en in welke mate, hangt af van hoeveel en hoe lang u dit middel gaat gebruiken. Bovendien zullen bijwerkingen niet bij iedereen optreden, maar alleen bij personen die daarvoor gevoelig zijn. De meeste bijwerkingen zijn in de eerste week het meest uitgesproken en nemen daarna af of verdwijnen zelfs. Ze gaan weer over als u met het middel stopt.

De belangrijkste bijwerkingen zijn: droge mond, sufheid, duizeligheid, hartkloppingen, gejaagdheid, verstopping, minder of meer zin in vrijen, misselijkheid, trillen, moeilijk kunnen plassen, overmatig zweten, overgevoeligheid, gewichtstoename, lever- en bloedafwijkingen.

Sommige aandoeningen kunnen door nortriptyline verergeren. Neem daarom in elk geval contact op met uw arts als u lijdt aan: hartkramp (angina pectoris), verhoogde oogboldruk (glaucoom), epilepsie, een vergrote prostaat of porfyrie.

Regelmatig, vooral de eerste tijd dat u dit middel gebruikt
Droge mond doordat u minder speeksel aanmaakt. Als u in het begin van de behandeling veel last heeft van een droge mond kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Merkt u dat u na een paar weken nog last blijft houden van een droge mond? Poets en flos dan extra goed en laat eventueel de tandarts vaker controleren.

Sufheid, slaperigheid, een verminderd reactievermogen en wazig zien. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van ladders, of het bewaken van processen op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten de eerste twee weken van de behandeling. U moet dan nog aan het middel wennen. Kijk daarna hoe u op dit middel reageert.

Regelmatig
Hartkloppingen en verlaging van de bloeddruk. Dit kan bij mensen met hartkramp (angina pectoris) een aanval uitlokken van pijn op de borst bij inspanning. Overleg hierover met uw arts. Heeft u kort geleden een hartaanval gehad, dan mag u dit middel niet gebruiken.

Gejaagdheid, angst, slapeloosheid en verwardheid.

Verstopping (obstipatie). Eet vezelrijke voeding en drink veel. Neem contact op met uw arts als u veel last blijft houden van verstopping.

Minder of soms juist meer zin in vrijen. Bij mannen: moeilijker krijgen van een erectie en zaadlozing. Bij vrouwen: moeilijker krijgen van een orgasme.

Na enkele maanden: gewichtstoename. Let daarom goed op wat en hoeveel u eet. Vraag uw huisarts om een verwijzing naar een di�tist als u te veel aankomt.

Soms, vooral de eerste tijd dat u dit middel gebruikt
Duizeligheid, vooral bij het opstaan. Heeft u hier last van of bent u licht in het hoofd, overleg dan met uw arts. Misschien is uw bloeddruk verlaagd.

Misselijkheid en braken. Mogelijk helpt het om dit middel op een volle maag in te nemen.

Trillende handen.

Soms
Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts als u dit merkt. Mogelijk is een ander medicijn geschikter voor u.

Overmatig zweten.

Zelden
Overgevoeligheid voor dit middel. Dit merkt u aan jeuk, rode vlekjes, een gezwollen tong of gezicht. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor nortriptyline. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.

Afwijkingen in het bloed en leverwerking kunnen ontstaan; uw arts zal u hierop controleren. Krijgt u onverklaarbare koorts, keelpijn, blauwe plekken of een gele verkleuring van het oogwit, staak dan het gebruik en waarschuw uw arts. Dit kan duiden op een bloed� of leverafwijking.

Mensen met epilepsie lopen een grotere kans op een epileptische aanval.

Verergering van glaucoom (verhoogde oogboldruk). Heeft u al last van groene staar of glaucoom aan ��n of beide ogen? Overleg dan met uw arts over extra controle door de oogarts.

Als u porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: Dit middel kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheek door dat u porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit middel of andere uitlokkende middelen niet krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart, waar u zich zorgen over maakt.

3. Heeft dit middel een wisselwerking met andere medicijnen?
De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen zijn:
andere middelen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd in ieder geval geen auto als u twee of meer van dergelijke middelen gebruikt.

andere middelen tegen depressiviteit kunnen te sterk werken en meer bijwerkingen geven als u ze tegelijk met nortriptyline gebruikt. Raadpleeg uw arts, zodat deze eventueel de doseringen kan verlagen. Ook als u al gestopt bent met dit middel kan het enkele dagen tot weken duren voor u een ander middel tegen depressiviteit veilig kunt gebruiken.

selegiline (Eldepryl), een middel tegen de ziekte van Parkinson. Selegiline en nortriptyline kunnen elkaars werking versterken en daardoor meer bijwerkingen geven. Ook als u al gestopt bent met dit middel kan het enkele dagen tot weken duren voor u selegiline veilig kunt gebruiken. Overleg met uw arts.

halofantrine (Halfan), een middel tegen malaria, kan bijwerkingen op het hartgeven. Nortriptyline versterkt deze bijwerking. Overleg met uw arts of apotheker.

ritonavir (Norvir), een middel tegen virusinfecties, zoals HIV, kan de bijwerkingen van nortriptyline versterken. Overleg hierover met uw arts, deze kan eventueel de dosis aanpassen.

cimetidine (Tagamet), een middel tegen overtollig maagzuur. Door dit middel kan de hoeveelheid nortriptyline in uw bloed te hoog worden. Overleg hierover met uw arts, misschien kan deze u een ander middel tegen overtollig maagzuur voorschrijven.

4. Als ik dit middel gebruik, mag ik dan…
autorijden
Rijd geen auto gedurende de eerste twee weken dat u dit middel gebruikt. Kijk daarna hoeveel last u heeft van sufheid of wazig zien. Meent u dat u kunt autorijden, vraag dan iemand om de eerste keren naast u te zitten en uw rijvaardigheid te beoordelen. Voor uzelf is het vaak moeilijk te zien of u minder goed rijdt.

Tips voor als u na enige tijd wilt autorijden
Meent u dat u kunt autorijden, laat dan iemand uit uw omgeving meerijden en kijken of u veilig genoeg rijdt. Deze persoon kan zien of u met wisselende snelheden rijdt, slingert en ge�rriteerd reageert op normaal gedrag van medeweggebruikers.

Rijd niet als u onscherp ziet, slaperig of duizelig bent, moeite hebt u te concentreren of wakker te blijven, of als u niet weet langs welke route u naar een bestemming bent gereden.

Drink absoluut geen alcohol als u gaat rijden. Alcohol versterkt de versuffende bijwerking van dit middel in belangrijke mate.

Rijd niet langer dan ��n uur, ook al voelt u zich goed.

Rijd niet ’s nachts of bij slecht weer.

alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit middel. Ook als u hier niets meer van merkt omdat u gewend bent geraakt aan dit middel, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden.
Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.

alles eten?
U mag alles eten.

5. Kan ik dit middel gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap
Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend om met zekerheid te kunnen stellen dat het veilig is. Wel is bekend dat het via de placenta uw kind kan bereiken. Tijdens de zwangerschap mag u het uitsluitend onder nauwgezette begeleiding van uw arts gebruiken. Laat daarom direct uw arts weten dat u zwanger bent, of dit binnenkort wilt worden.

Borstvoeding
Dit middel komt in de moedermelk terecht. Bij een dosering tot 125 mg per dag voor de moeder, is tot nu toe geen schadelijke effect bij de baby gezien. Eventueel kunt u het risico nog verkleinen door het middel ’s avonds in te nemen en de nachtvoeding te vervangen door een flesje. Overleg hierover met uw arts of apotheker.

6. Hoe moet ik dit middel gebruiken?
Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Wanneer?
De tabletten kunt u over de dag verdelen. Als u veel last heeft van de versuffende werking, dan kunt u uw totale dagdosis ook ’s avonds voor u slapen gaat innemen, in ��n keer. Overleg dit met uw arts.

Hoe lang?
Depressiviteit

Als het middel na zes weken geen effect heeft is het waarschijnlijk niet zinvol ermee door te gaan. Spreek hierover met uw arts.
Bespreek gedurende de hele behandeling alle veranderingen in uw gedrag of stemming steeds met uw arts. Het kan zijn dat u niet goed of onvoldoende op dit middel reageert en misschien meer baat zult vinden bij een ander middel.

Na verbetering van de klachten moet u het meestal zes maanden of langer blijven gebruiken. Anders heeft u kans dat de depressie terugkomt.
Zenuwpijn
Gebruik dit middel zolang u last blijft houden van de zenuwpijn. Dit is vaak meerdere maanden tot jaren.

7. Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Als u dit middel drie keer per dag gebruikt

Duurt het nog meer dan twee uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan twee uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Als u dit middel twee keer per dag gebruikt
Duurt het nog meer dan vier uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan vier uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Als u dit middel ��n keer per dag gebruikt
Duurt het nog meer dan acht uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan acht uur? Sla de vergeten tablet dan over. Slikt u het hierdoor overdag in plaats van ’s avonds? Houd er rekening mee dat dit middel sufheid geeft. U kunt nu bijvoorbeeld niet autorijden.

8. Kan ik zomaar met dit middel stoppen?
Nee, bouw bij voorkeur langzaam af over een periode van vier weken. Na plotseling stoppen krijgen sommige mensen last van angst, slapeloosheid, onrust, duizeligheid, hoofdpijn, spierpijn, misselijkheid en zweten.

Deze verschijnselen treden vaak pas ��n tot twee dagen na plotseling stoppen op en zijn na twee tot drie weken meestal over. Niet iedereen heeft even veel last van ontwenningsverschijnselen. Kijk daarom hoe u reageert als u de dosering iets vermindert. Als u er geen last van heeft, kunt u misschien sneller afbouwen. Vraag uw arts hierbij om advies.

Als u dit middel gebruikt tegen een depressie: wees er op bedacht dat het effect van nortriptyline pas na ongeveer zes weken maximaal is en dat u het middel daarna nog minstens zes maanden moet blijven gebruiken. Als u eerder stopt heeft u kans dat de depressiviteit terugkomt. Als u dit middel gebruikt tegen een depressie, wordt het gebruik wel vaak over een periode van enkele maanden afgebouwd, om te voorkomen dat de verschijnselen van de depressie terugkomen.
Bron: http://www.apotheek.nl